Constipatie: wat en hoe behandelen?

Bestrijding van constipatie:
Constipatie treedt op wanneer een persoon meer dan 4 à 5 dagen niet naar het toilet gaat of moeite heeft om ontlasting te verwijderen (te veel inspanning, pijn, ...).
Maak je geen zorgen als het interval tussen elke constipatie minder dan 4 dagen is; sommige mensen gaan 2 of 3 keer per dag en anderen slechts één keer per 3 tot 4 dagen.
In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, is er geen verplichting om elke dag een stoelgang te hebben. De aanwezigheid van ontlasting in onze darm, zelfs voor enkele dagen, is veilig.
Constipatie kan incidenteel zijn, bijvoorbeeld door veranderde gewoontes, of chronisch en hardnekkig.
 
Oorzaken:
Constipatie kan het gevolg zijn van een tragere voortgang van voedsel langs de dikke darm en/of moeilijkheden bij het evacueren van de ontlasting van het rectum en de anus.
Het heeft vaak te maken met een onevenwichtige voeding en onvoldoende hydratatie.
Om goed te kunnen functioneren heeft de darm voldoende plantaardige vezels nodig, die water vasthouden en het volume van de ontlasting vergroten. Dit resulteert in een versnelling van de doorvoer en stimulatie van de darmsamentrekkingen.
Mensen die sedentair zijn (bijvoorbeeld kantoormedewerkers) of weinig bewegen hebben, hebben vaak de neiging om verstopt te raken. Beweging doet de de buikspieren samentrekken en stimuleert de darm.
Vrouwen worden vaker getroffen dan mannen, vooral tijdens de zwangerschap. Constipatie treedt soms op wanneer de noodzaak om naar het toilet te gaan wordt vertraagd. Zenuwachtigheid of angst en bepaalde geneesmiddelen (tegen depressie, hypertensie, ...) kunnen leiden tot verstopping.
 
Gevolgen :
Constipatie kan aanleiding geven aan:

  • opgeblazenheid
  • darmpijn
  • een moeilijkheid om naar het toilet te gaan
  • een gevoel van onvolledige of moeilijke ontlasting
Dit kan leiden tot pijn of scheuren in de anus of het ontstaan van aambeien. Bij zeer verzwakte of bedlegerige mensen kan hardnekkige verstopping leiden tot darmobstructie.
 
Risicopersonen :
Mensen die het meest gevoelig zijn voor constipatie zijn vrouwen (vooral tijdens de zwangerschap) en personen die niet veel bewegen (ouderen, bedlegerig, ...). Ook kinderen die niet ferquent naar het toilet gaan lopen risico's.
 
Preventie :
Door regelmatig te bewegen worden de buikspieren getraind, wat een soort massage-effect heeft op de buik en de activiteit van de darmen stimuleert. Als regelmatige lichaamsbeweging wordt aanbevolen, is een gevarieerde en vezelrijke voeding net zo belangrijk.
Aanbevolen voedingsmiddelen:
  • groene groenten
  • salades
  • verse vruchten
  • gedroogd fruit
  • hele korrels
  • volkorenbrood
Voedingsmiddelen die moeten worden vermeden in geval van constipatie of die met mate moeten worden geconsumeerd:
  • suiker
  • witbrood
  • vlees
  • pasta
  • aardappelen 
Het is essentieel om voldoende en regelmatig te drinken (minstens 1 liter en ½ per dag) om de vorming van harde, droge ontlasting, die moeilijk te elimineren is, te voorkomen.
 
Behandelingen :
Allopathische behandeling:
Er zijn verschillende mogelijkheden:
  • Ballast laxeermiddelen. Dit zijn slijmstoffen of geprepareerde voedingsvezels. Ze zijn het zachtst voor de darmen en moeten met veel water worden ingenomen.
  • Osmotische laxeermiddelen helpen om meer water in de darmen vast te houden, waardoor de ontlasting zachter wordt. De meest gebruikte zijn lactulose en macrogol.
  • Contact laxeermiddelen. Ze stimuleren de darmmobiliteit en -afscheiding. Ze zijn irriterend voor het slijmvlies van de dikke darm en worden niet aanbevolen bij chronische constipatie. Overdosering kan leiden tot een verslavend luiheidssyndroom, maar ook tot het veroorzaken van verminderde kalium- en elektrolytische stoornissen in het bloed. Ze zijn gecontra-indiceerd bij zwangere vrouwen. De meest gebruikte zijn bisacodyl en picosulfaat.
  • Paraffine verzacht en smeert.
  • Laxeermiddelen voor rectaal gebruik werken lokaal door een osmotisch en verzachtend effect en veroorzaken rectale contractie. Ze worden gebruikt in de vorm van zetpillen of microlavementen. 

Fytotherapeutische behandeling:
In de fytotherapie helpen veel planten om constipatie tegen te gaan.
Sommige, waarvan het gebruik de voorkeur geniet (bv. vlaszaad, psylliumzaad, ispaghul,...), bevatten stoffen die het water in de ontlasting vasthouden en voorkomen dat ze te hard worden. Ze kunnen worden gebruikt voor chronische verstopping. Anderen handelen dankzij componenten die de darm irriteren (bv. frangule, cascara, senna, ...). Ze worden gebruikt om incidentele verstoppingen te bestrijden met een maximale duur van 10 dagen.  
 
Homeopathische behandeling:
Alumina is een souche die kan worden gebruikt bij kinderen en ouderen, wanneer de patiënt niet eens het gevoel heeft dat hij of zij er behoefte aan heeft.
Opium kan worden aangeraden in geval van zeer harde en donkere ontlasting, als het rectum geen tonus meer heeft en niet het gevoel van behoefte overbrengt.
Raphanus niger kan worden aangeraden bij constipatie met buikpijn aan de linkerkant.