31 mei: werelddag zonder roken

Waarom stoppen met roken?

Stoppen met roken is goed voor je gezondheid, de gezondheid van de mensen om je heen en je portemonnee. Het lijkt misschien dat er voordelen zijn aan het roken, maar deze zijn onbeduidend in vergelijking met de nadelen die het roken kan veroorzaken.

Effecten van roken op het lichaam

Roken heeft negatieve effecten op het lichaam. Als u een levenslange roker bent, heeft u 50% kans om voortijdig te sterven aan een aan roken gerelateerde aandoening, dat wil zeggen dat u als roker gemiddeld tien jaar eerder overlijdt dan een niet-roker. Het is goed om te weten dat je lichaam zich begint te herstellen vanaf het moment dat je stopt met roken.

Roken is niet alleen slecht voor je gezondheid, maar ook voor je uiterlijk. Je tanden, vingernagels en vingers worden geel van het roken. Uw teint wordt snel bleek en dof en rimpels verdiepen zich.

Roken en hartaandoeningen:

 Effecten van roken op hart en bloedvaten

·         Tabak beschadigt de wanden van de bloedvaten en verhoogt het risico op vetafzettingen op deze wanden.

·         De bloedplaatjes van rokers hebben de neiging om zich snel op te hopen, waardoor het risico op bloedstolsels toeneemt.

·         Na het roken van een sigaret stijgt de bloeddruk gedurende ongeveer 15 minuten.

·         Roken vermindert de zuurstoftoevoer naar het bloed.

Gunstige gevolgen van het stoppen met roken voor hart en bloedvaten

·         Na 20 minuten: bloeddruk en hartslag weer normaal

·         Na 8 uur: halvering van het nicotine- en koolmonoxidegehalte in het bloed.

·         Na 24 tot 48 uur: Zuurstofniveaus keren terug naar normaal, koolmonoxide verdwijnt.

·         Na 2 tot 12 weken: verbetering van de bloedcirculatie

·         Na 1 jaar: risico op hart- en vaatziekten gehalveerd

·         Na 15 jaar: hetzelfde risico als een niet-roker 

De potentiële risico's van nicotinevervangers zijn veel lager dan de risico’s van het roken

Chronische obstructieve longziekte (COPD):

Dit is een ernstige en vrij frequente ziekte (400.000 Belgen zijn getroffen). Het is een combinatie van chronische bronchitis (ontsteking van de luchtwegen) en longemfyseem (verlies van elasticiteit van de longen in combinatie met een verslechtering van de longblaasjes die leidt tot een beperking van de luchtstroom). In 9 van de 10 gevallen is roken de oorzaak van COPD. Stoppen met roken is daarom de beste preventie en is in ieder geval essentieel voor de behandeling van deze ziekte.

Tabak en kanker

Tabak is de belangrijkste vermijdbare oorzaak van kanker. Een op de drie kankers kan worden voorkomen als niemand rookt.

De belangrijkste kankers waarvoor tabak een bekende rol speelt zijn :

Long

·         Tabak is de belangrijkste oorzaak van longkanker. Zij is verantwoordelijk voor bijna 9 van de 10 gevallen. Vrouwen lijken nog gevoeliger te zijn voor de giftigheid van tabak en ontwikkelen al longkanker na minder blootstelling aan sigaretten dan mannen.

·         Tabaksrook beschadigt en irriteert de cellen in de bronchiën, die het normaal geproduceerde slijm niet meer kunnen verwijderen. Al snel wordt hoesten de enige manier om dit slijm en deeltjes uit tabaksrook te verwijderen. Na verloop van tijd zal de voortdurende irritatie de cellen in de bekleding van de bronchiale buizen diep transformeren, met het risico om kanker te ontwikkelen.

·         Longkanker komt zelden voor bij niet-rokers (minder dan 1% van de sterfgevallen).

·         Passief roken bevordert ook longkanker.

Hoofd en nek (mond, sinus, keel, strottenhoofd, slokdarm...)

·         Tabak is een zeer belangrijke risicofactor voor deze vormen van kanker. Tabak en alcohol versterken elkaar in hun schadelijke effecten.

Huid

·         Rokers ontwikkelen meer keratosen (verdikking van de hoornlaag van de huid), die zich kunnen ontwikkelen tot huidkanker.

Blaas

·         Roken is de belangrijkste risicofactor voor blaaskanker. Het zou verantwoordelijk zijn voor 30-40% van de blaaskankers.

Nier

·         Rokers hebben 1,5 keer meer kans om nierkanker te krijgen dan niet-rokers.

Baarmoederhals en vulva

·         De menselijke papillomavirussen (HPV) zijn de belangrijkste oorzaak van baarmoeder- en vulvarkanker. Chronische infectie met HPV kan afwijkingen in de cellen veroorzaken, die op hun beurt kunnen leiden tot kanker. Meestal elimineert het lichaam deze cellen voordat er kanker ontstaat.

·         Omdat roken het immuunsysteem aantast, heeft het lichaam het moeilijker om zich te ontdoen van deze abnormale cellen, wat kan leiden tot kanker. In de praktijk komen baarmoederhals- en vulvarkankers dus vaker voor bij rokers dan bij niet-rokers.

Borst

·         Zowel actief als passief roken verhoogt het risico op borstkanker bij vrouwen. Deze bevindingen moeten echter nog worden bevestigd door verder onderzoek.

·         Er kan echter met zekerheid worden gesteld dat rokers tijdens de behandeling van kanker de bijwerkingen van bestralingstherapie sterker ervaren dan niet-rokers. 

Zwangerschap en vruchtbaarheid:

Een vrouw die zwanger wil worden heeft een groot belang bij het stoppen met roken voor de kwaliteit en het aantal van haar eitjes en voor de gezondheid van haar ongeboren baby. De baby loopt het risico op groeistoornissen, een verhoogd risico op misvormingen, meer diabetes, risico op schildklierafwijkingen, risico op voortijdige bevalling en op een geboortetekort.

Een man die rookt kan last hebben van een erectiestoornis en zal een verminderde spermakwaliteit hebben.

World No Tobacco Day op 31 mei herinnert alle rokers aan de voordelen van het stoppen met roken voor zichzelf en de mensen om hen heen.